grecia
Oι τέσσερις άξονες της εξωτερικής πολιτικής της Βενεζουέλας το 2018 - Cuatro ejes de la política exterior venezolana en 2018 PDF Imprimir E-mail

1470257693905

Ο μη συμβατικός πόλεμος που διεξάγεται κατά της Βενεζουέλας έχει μετατρέψει το διεθνές σκηνικό σε στρατηγικό πεδίο μάχης.

Κατά τη διάρκεια του 2018, η κυβέρνηση της Βενεζουέλας εργάστηκε στην αναδιάρθρωση του χάρτη των διεθνών σχέσεων που υπήρξε καθοριστική στον περιορισμό της ξεκάθαρης απειλής προς την κυριαρχία της χώρας από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τις συμμαχικές χώρες και επιχειρήσεις τους. Οι σημαντικότερες προσπάθειες στον τομέα αυτό μπορούν να αναλυθούν σε τέσσερις άξονες.

Η εδραίωση μιας νέας γεωμετρίας εξουσιών στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική

Κατά τη διάρκεια του Απριλίου, η αμερικανική πίεση στον Πρόεδρο Χουάν Κάρλος Βαρέλα δημιούργησε πολιτική κρίση στις σχέσεις μεταξύ του Παναμά και της Βενεζουέλας. Ο Παναμάς επέβαλε κυρώσεις κατά προσώπων και εταιρειών της Βενεζουέλας, αλλά η άμεση απάντηση της κυβέρνηση της Βενεζουέλας επηρέασε άμεσα τις αεροπορικές εταιρείες του Παναμά και ανάγκασε τη χώρα της Κεντρικής Αμερικής να επαναφέρει τον διάλογο και να εξομαλύνει τις σχέσεις της με την Μπολιβαριανή κυβέρνηση.

Ήδη τον Νοέμβριο πραγματοποιήθηκε η επανέναρξη της Μπολιβαριανής Συμμαχίας για τους Λαούς της Αμερικής μας - Συνθήκη Εμπορίου των Λαών (ALBA-TCP) στη Νικαράγουα, όπου, μεταξύ άλλων, καταγγέλθηκαν οι προσπάθειες των ΗΠΑ να αναβιώσουν το Δόγμα Μονρόε και εκφράστηκε η απόρριψη των συστηματικών και παρεμβατικών ενεργειών του Γενικού Γραμματέα του ΟΑΚ και ορισμένων χωρών που επιδιώκουν να επιτεθούν στην κυριαρχία, την αυτοδιάθεση και την συνταγματική τάξη της Μπολιβαριανής Δημοκρατίας της Βενεζουέλας.

Απέναντι στο σκάνδαλο των πολυεθνικών εταιρειών μέσων μαζικής ενημέρωσης, που αποτελούν μέρος αυτού του μη συμβατικού πολέμου, ο νεοεκλεγείς πρόεδρος του Μεξικού Αντρές Λόπες Ομπραδόρ επανέλαβε την πρόσκληση προς τον Πρόεδρο Νικολάς Μαδούρο να παραστεί στην τελετή ορκωμοσίας του, εγκαινιάζοντας μια ρήξη με την αυτοαποκαλούμενη Ομάδα της Λίμα και αποδυναμώνοντας τον ρόλο της στην πρώτη γραμμή της διπλωματικής επίθεσης κατά της Βενεζουέλας στην περιοχή. Στο τέλος του έτους ανακοίνωσε σε αυτή την ομάδα ότι το Μεξικό αρνείται να σπάσει τις σχέσεις με τη Βενεζουέλα αναγνωρίζοντας το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης των λαών.

Η διάρρηξη της πολιορκίας και το Σχέδιο Επιστροφή στην Πατρίδα

Κατά τη διάρκεια του 2018 ο υπουργός Εξωτερικών Χόρχε Αρεάσα και ο ίδιος ο πρόεδρος της Βενεζουέλας πραγματοποίησαν πολλές περιοδείες σε όλο τον κόσμο εξουδετερώνοντας την επίθεση των μέσων ενημέρωσης κατά της νομιμότητας της κυβέρνησης. Η πιο σημαντική περιοδεία που πραγματοποίησε ο υπουργός εξωτερικών της Βενεζουέλας ήταν η λεγόμενη Περιοδεία Αξιοπρέπειας Νότου-Νότου. Ο Αρεάσα επισκέφτηκε αρκετές αφρικανικές χώρες στις αρχές του έτους, συμπεριλαμβανομένων της Νιγηρίας, της Ισημερινής Γουινέας και της Αγκόλας που είναι μέλη του ΟΠΕΚ και τους προσκάλεσε να παρευρεθούν στις προεδρικές εκλογές της Βενεζουέλας.

Παρά το αίτημα των ΗΠΑ για την απονομιμοποίηση της εκλογικής διαδικασίας με την οποία επανεξελέγη ο Νικολάς Μαδούρο πρόεδρος της Μπολιβαριανής Δημοκρατίας της Βενεζουέλας, η διαδικασία έλαβε την άμεση υποστήριξη των χωρών της ALBA-TCP και πολλές χώρες του κόσμου αναγνώρισαν αμέσως τη διαδικασία. Ο Λίβανος, η Ινδονησία, η Παλαιστίνη, η Γκαμπόν, η Λευκορωσία υπήρξαν οι πρώτες που το έκαναν, αλλά πολύ σημαντική ήταν η άμεση αναγνώριση της Ρωσίας, της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν και, φυσικά, της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας, η οποία επιπλέον κάλεσε την αντιπολίτευση να αναγνωρίσει τα αποτελέσματα.

Επίσης, από τον περασμένο Αύγουστο, η Βενεζουέλα ξεκίνησε το πρόγραμμα Επιστροφή στην Πατρίδα, που δημιουργήθηκε από τον Πρόεδρο Νικολάς Μαδούρο ο οποίος «έχτισε» μια εναέρια και χερσαία γέφυρα για την εθελοντική επιστροφή όσων είχαν μεταναστεύσει και βρίσκονταν σε μια ευάλωτη κατάσταση. Σε τέσσερις μήνες, αυτό το σχέδιο έφτασε τους 10.000 επαναπατρισθέντες και επαναπατρισθείσες από οκτώ χώρες (512 από την Κολομβία) και έχει καθιερωθεί ως ένα από τα ισχυρότερα επιτεύγματα της εξωτερικής πολιτικής της Βενεζουέλας το οποίο αποδυναμώνει μια από τις πιο διαδεδομένες αντιλήψεις στον επικοινωνιακό πόλεμο εναντίον της Βενεζουέλας, σύμφωνα με την οποία μεταναστεύουν εκείνοι που θέλουν να ξεφύγουν από το πολιτικό καθεστώς, και η οποία είχε ως στόχο να υποστηρίξει μια ανθρωπιστική παρέμβαση που θα επέτρεπε την παραβίαση της κυριαρχίας της χώρας.

Γεωπολιτική για την αποφυγή του οικονομικού αποκλεισμού

Η πολιτική των οικονομικών κυρώσεων που επιβάλλονται από την Κυβέρνηση του Τράμπ κατά της Βενεζουέλας και άλλων χωρών, συμπεριλαμβανομένων και της Συρίας, του Ιράν και της Ρωσίας, καθώς και η σύσφιξη των εμπορικών σχέσεων με την Κίνα, έχουν αποτελέσει κίνητρο για την αναζήτηση εναλλακτικών γεωπολιτικών λύσεων και χρηματοδότησης.

Σε αυτό το πλαίσιο, ο Πρόεδρος Νικολάς Μαδούρο επισκέφθηκε τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας τον Σεπτέμβριο του τρέχοντος έτους, με την οποία υπέγραψε 28 συμφωνίες σε τομείς όπως είναι η οικονομία, η τεχνολογία, τα μεταλλεία, τα τρόφιμα και τα φάρμακα. Όσον αφορά τις συμφωνίες που έχουν υπογραφεί μεταξύ της Κίνας και της Βενεζουέλας κατά τη διάρκεια αυτής της σημαντικής συνάντησης, αυτές μπορεί να σημαίνουν ότι σε σύντομο χρονικό διάστημα η Κίνα θα αντικαταστήσει τις ΗΠΑ και θα γίνει εκείνη ο κύριος αγοραστής του πετρελαίου της Βενεζουέλας.

Επίσης, στις αρχές του έτους πραγματοποιήθηκε μια συνάντηση στην Τεχεράνη στο πλαίσιο της XVIIII συνάθροισης του Κινήματος των Αδεσμεύτων, στην οποία ενισχύθηκαν οι συμμαχίες σε διάφορους τομείς, μεταξύ των οποίων η γεωργία, το πετρέλαιο και η τεχνολογία, καθώς και σε τομείς υγείας και στέγασης.

Δύο ακόμη ταξίδια που έκανε ο Πρόεδρος το τρέχον έτος και αποδείχθηκαν ζωτικής σημασίας για τη διάρρηξη της οικονομικής πολιορκίας είναι το ταξίδι του τον Ιούλιο στην Τουρκία για την ορκωμοσία του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και τον Δεκέμβριο στη Ρωσία αμέσως μετά την Συνάντηση των G20.

Με τον Ερντογάν, η Βενεζουέλα σύναψε διμερείς συμμαχίες στον τομέα του εμπορίου και της αμοιβαίας οικονομικής συνεργασίας, όπου η πώληση και η επεξεργασία του χρυσού αποτελεί κλειδί για να μπορέσει η Βενεζουέλα να αποκρούσει τις κυρώσεις των ΗΠΑ. Αξίζει να σημειωθεί ότι περίπου 100 Τούρκοι επιχειρηματίες εξέφρασαν την πρόθεσή τους να επενδύσουν στη Βενεζουέλα στους τομείς της υγείας, της κτηνοτροφίας, της ενέργειας και των μεταφορών. Μεταξύ των τελευταίων, η Turkish Airlines, μία από τις μεγαλύτερες αεροπορικές εταιρείες της Τουρκίας, δήλωσε ότι ελπίζει να δημιουργήσει στη Βενεζουέλα τη βάση των επιχειρήσεών της για την παροχή υπηρεσιών στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική. Το μεγάλο φινάλε αυτής της επίσκεψης γράφτηκε με την ανταποδοτική επίσκεψη του Τούρκου προέδρου αργότερα αυτό το έτος στην Βενεζουέλα, όπου επικύρωσε τις συμφωνίες που έγιναν στην Κωνσταντινούπολη.

Τέλος, ο παγκόσμιος τύπος ο οποίος εγκωμίασε την επίσκεψη του προέδρου της Βενεζουέλας στον Ρώσο ομόλογό του, Βλαντιμίρ Πούτιν, αμέσως μετά τη συνάντηση των G20, για την επικύρωση εμπορικών και στρατιωτικών συμφωνιών φαίνεται ακόμα να εκπλήσσεται από τους επιδέξιους χειρισμούς τους οποίους η Βενεζουέλα συνεχίζει να εφαρμόζει παρά την σκλήρυνση των Αμερικανικών κυρώσεων.

Στρατιωτικές συμμαχίες για την υπεράσπιση της εθνικής κυριαρχίας

Η απειλή εναντίον της Βενεζουέλας, που υφαίνεται φέτος από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους συμμάχους της στην περιοχή, όπως η Κολομβία, έχει δημιουργήσει στην κυβέρνησης της Βενεζουέλας μια εύλογη ανησυχία για την στρατιωτική ετοιμότητα υπεράσπισης της κυριαρχίας, οπότε και έχουν συναφθεί συγκεκριμένες στρατιωτικές συμφωνίες, επισκέψεις και κοινές ασκήσεις με φιλικές χώρες.

Μεταξύ των δράσεων που υλοποιήθηκαν φέτος σε αυτόν τον τομέα εντάσσονται η συνδυασμένη επιχείρηση Κίνας-Βενεζουέλας που υποστηρίχθηκε από την επίσκεψη του πλωτού νοσοκομείου του Ναυτικού της Κίνας για αρκετές ημέρες στο λιμάνι της Βενεζουέλας, στο οποίο αναπτύχθηκαν διαφορετικές ασκήσεις μεταξύ των δύο δυνάμεων και οι στρατιωτικές ασκήσεις με τη Ρωσία που έκλεισαν τη χρονιά με έναν κοινό εναέριο ελιγμό που σήμανε την άφιξη στο Καράκας τεσσάρων αεροσκαφών της ρωσικής Πολεμικής Αεροπορίας: του υπερηχητικού βομβαρδιστικού αεροπλάνου Tupolev Tu-160, του στρατηγικού μεταγωγικού αεροσκάφους Antonov an-124 και του Ilyushin IL-62. Όλα αυτά σήμαναν συναγερμό τόσο στις ΗΠΑ όσο και τους περιφερειακούς συμμάχους τους, δεδομένης της γεωπολιτικής σημασίας των επιχειρήσεων αυτών και του αποτρεπτικού ρόλου που παίζουν για τον περιορισμό των άμεσων παρεμβατικών σχεδίων εναντίον της Βενεζουέλας.

****************

La modalidad de guerra no convencional que se está desarrollando contra Venezuela ha convertido el escenario internacional en un campo de batalla estratégico.

En el transcurso de 2018, el gobierno venezolano trabajó en una reconfiguración del mapa de relaciones internacionales que ha sido fundamental para contener la amenaza explícita a la soberanía del país desde Estados Unidos, sus países y corporaciones aliadas. Los esfuerzos más importantes en este sentido pueden analizarse desde cuatro ejes.

Consolidación de una nueva geometría del poder en Latinoamérica y el Caribe

Durante el mes de abril, la presión estadounidense sobre el presidente Juan Carlos Varela generó una crisis política en las relaciones entre Panamá y Venezuela. Panamá emitió sanciones contra personalidades y empresas venezolanas, pero la respuesta inmediata del gobierno venezolano afectó de inmediato a las empresas aéreas panameñas y forzó al país centroamericano a retomar el diálogo y normalizar relaciones con el Gobierno Bolivariano.

Ya en noviembre se realizó un relanzamiento de la Alianza Bolivariana para los Pueblos de Nuestra América-Tratado de Comercio de los Pueblos (ALBA-TCP) en Nicaragua, donde, entre otras cosas, se denunciaron los intentos de Estados Unidos de resucitar la Doctrina Monroe y se expresó el rechazo a las acciones sistemáticas e injerencistas del Secretario General de la OEA y de algunos países que pretenden agredir la soberanía, la autodeterminación y el orden constitucional de la República Bolivariana de Venezuela.

Ante el escándalo de las corporaciones mediáticas multinacionales que son parte de esa guerra no convencional, el recién electo presidente de México Andrés López Obrador reiteró la invitación al presidente Nicolás Maduro para asistir a su toma de protesta, iniciando así una ruptura con el auto nombrado Grupo de Lima que debilita su papel como vanguardia actual de la arremetida diplomática contra Venezuela en la región y cierra el año anunciando a este grupo que México se niega a romper relaciones con Venezuela este 10 de enero, en reconocimiento al derecho a la autodeterminación de los pueblos.

Romper los cercos y el Plan Vuelta la Patria

Durante 2018 el canciller Jorge Arreaza y el propio presidente venezolano realizaron diversas giras por el mundo con lo que se contrarrestó la arremetida mediática contra la legitimidad del gobierno. La gira más importante emprendida por el canciller venezolano fue la llamada Gira de la Dignidad Sur-Sur. Arreaza visitó varios países del continente africano a principios de año, entre ellos Nigeria, Guinea Ecuatorial y Angola que son miembros de la OPEP y extendió invitaciones para acompañar las elecciones presidenciales venezolanas.

A pesar de la pretensión estadounidense de deslegitimar el proceso electoral por el cual resultó reelecto Nicolás Maduro como presidente de la República Bolivariana de Venezuela, el proceso recibió el aval inmediato de los países del ALBA-TCP y otros países del mundo que manifestaron inmediatamente su reconocimiento. Líbano, Indonesia, Palestina, Gabón, Bielorrusia entre los primeros, pero de mucha importancia fue el reconocimiento inmediato de Rusia, la República Islámica de Irán y por supuesto de la República Popular China, quien además llamó a la oposición a reconocer los resultados.

También, desde agosto pasado, Venezuela puso en marcha el Plan Vuelta a la Patria, creado por el presidente Nicolás Maduro que estableció un puente aéreo y terrestre para el retorno voluntario de quienes habían emigrado y se encontraban en situación de vulnerabilidad. En cuatro meses, este plan ha alcanzado la cifra de más de 10 mil retornados y retornadasdesde ocho países (512 desde Colombia) y se ha consolidado como uno de los logros más sólidos de la política exterior venezolana al debilitar una de las matrices de opinión más difundidas en la guerra mediática contra Venezuela, según la cual quienes emigran lo hacen huyendo del régimen político, y con la que se pretendía sustentar una intervención humanitaria que permitiera violentar la soberanía del país.

Geopolítica para evadir el bloqueo económico

La política de sanciones económicas impuestas por la Administración Trump a Venezuela y otros países, entre los que se encuentran Siria, Irán y Rusia, así como el endurecimiento de las relaciones comerciales con China, se han constituido en un aliciente para la búsqueda de alternativas geopolíticas y financiamientos.

En este contexto, el presidente Nicolás Maduró visitó la República Popular de China en septiembre del año en curso, en la que firmó con el gigante asiático 28 acuerdos en materia financiera, tecnológica, minera, así como en alimentos y medicinas. En cuanto a los acuerdos firmados entre China y Venezuela durante esta importante reunión, estos podrían implicar que en el corto plazo China sustituya a Estados Unidos como principal comprador de petróleo venezolano.

También, a principios de año se realizó en Teherán una reunión en el marco de la XVIIII congregación del Movimiento de Países No Alineados, en las que se fortalecieron las alianzas en distintas áreas entre las que destacan las materias agrícolas, petroleras y científico-técnicas, así como en las áreas de salud y vivienda.

Dos viajes más que realizó el presidente este año y que resultaron de vital importancia para romper el cerco económico fueron los que hizo en julio a Turquía, para la toma de posesión del presidente Recep Tayyip Erdoğan, y en diciembre a Rusia, justo después de la reunión del G20.

Con Erdogan, Venezuela tejió alianzas bilaterales en materia de cooperación comercial y financiera mutua, donde la venta y refinación de oro es clave para que Venezuela esquive las sanciones de Estados Unidos. Vale la pena destacar que cerca de 100 empresarios de Turquía manifestaron su intención de invertir en Venezuela en las áreas de salud, ganadería, energía y transporte. Entre estos últimos, Turkish Airlines, una de las principales empresas aéreas de Turquía, manifestó que espera establecer en Venezuela su base de operaciones para ofrecer servicios en América Latina y el Caribe. El broche de oro de esta visita fue la reciprocidad del presidente turco quien a finales de año viajó a Venezuela y ratificó los acuerdos hechos en Estambúl.

Finalmente, la visita del presidente venezolano a su par ruso, Vladimir Putin, justo después del G20 para ratificar acuerdos comerciales y militares, exaltó la prensa mundial que aún parece sorprenderse de las hábiles maniobras con las que Venezuela ha seguido subsistiendo a pesar del endurecimiento de las sanciones estadounidenses.

Alianzas militares para la defensa de la soberanía nacional

La amenaza contra Venezuela que se ha venido tejiendo este año desde los Estados Unidos y sus países aliados en la región, como Colombia, ha generado una razonable preocupación del gobierno venezolano por la preparación militar para la defensa de la soberanía, por lo que se han concretado varios acuerdos militares, visitas y ejercicios conjuntos con países amigos.

Entre las acciones concretadas este año en esa área destacan una operación combinada China-Venezuela que contó con la visita del buque hospital de la Armada China durante varios días a puerto venezolano, en el que se desarrollaron distintos ejercicios entre ambas fuerzas, y los ejercicios militares con Rusia que cerraron el año con una maniobra aérea conjunta que implicó la llegada a Caracas de cuatro aviones de la Fuerza Aérea Rusa: el bombardero pesado supersónico Túpolev TU-160, el avión de transporte estratégico Antonov AN-124 y el reactor Ilyushin IL-62. Ambas encendieron las alarmas de Estados Unidos y sus aliados regionales, dada la importancia geopolítica de estas operaciones y el papel disuasivo que tienen para contener los planes de intervención directa contra Venezuela.

 

Síguenos

Follow us  Become a Facebook fan   

Otras Noticias

dignidadnacional esp
Seccion-COnsular
pasaporte
venezuela-se-respeta
bot mensaje chavez
ALBA
celac
derchos vivir
Telesur